ĂN CƠM CÓ CANH, TU HÀNH CÓ BẠN

Cập nhật 2026-02-03 08:18:43

Trong đời sống hiện đại, nhiều tín đồ Cao Đài ở hải ngoại không có bàn thờ Thầy tại nhà, lại thêm cuộc sống bận rộn, khó thu xếp đi Thánh Thất dù là ngày Chủ Nhật, nên việc tu thân sửa mình là một việc rất căn bản, nhưng vì không có bạn hoặc có ai nhắc nhở nên rất dễ bị lãng quên.
 
Chính vì vậy, nên cần phải có một giải pháp nào đó thay vào để nhắc nhở người tín đồ.
 
Giải pháp nầy chính là ở nơi đôi bàn tay, chúng có thể giúp Quý Huynh Tỷ Đệ Muội dễ ghi nhớ những điều tu học căn bản, ngoài việc lễ bái, ăn chay và làm công quả ra, như sau :
 
Hãy xem năm ngón tay-phải như là Ngũ Nguyện, và năm ngón tay-trái như là Ngũ Giới Cấm.
Đây là một giải pháp vừa cụ thể, vừa sinh động. Mỗi khi nhìn bàn tay, chúng ta liền nhớ đến những điều căn bản mà người tu học cần giữ gìn, giữa lý thuyết và thực hành được gắn kết một cách tự nhiên.
  • Năm ngón tay-phải : tượng trưng cho năm điều mong muốn, tức Ngũ Nguyện.
  • Năm ngón tay-trái : tượng trưng cho năm điều ngăn cấm, tức Ngũ Giới Cấm.
Như vậy, những điều tu học căn bản đã nằm gọn trong hai bàn tay của chúng ta. Điều còn lại là hãy nghĩ đến việc thực hành những lời dạy nầy, chứ không phải chỉ thuộc lòng và đọc suông qua.
 
Đặc biệt nếu Quý Huynh Tỷ Đệ Muội áp dụng phương pháp này để dạy cho con cháu, các em sẽ dễ tiếp thu giáo lý từ nhỏ. Hình ảnh sinh động của bàn tay giúp trẻ dễ thuộc, dễ nhớ, và từ đó việc thực hành đạo đức trở nên tự nhiên hơn.
 
Đức Chí Tôn đã dạy: “Dầu cho trẻ con trong bụng cũng phải độ.” (TNHT, trang 17)
 
Vậy nên, việc dạy trẻ học đạo từ bé là điều rất cần thiết, vả lại việc dạy trẻ học cũng là dịp giúp Quý Huynh Tỷ Đệ Muội nhớ lại Ngũ Nguyện đã từng đọc trước Thiên Bàn Đức Chí Tôn.
 
Đầu tiên dạy trẻ học Ngũ Nguyện. Bảo trẻ xè bàn tay phải ra, rồi lần lượt cầm từng ngón tay và dạy :
 
  • Ngón cái: Nhứt nguyện Đại Đạo hoằng khai
  • Ngón trỏ: Nhì nguyện phổ độ chúng sanh
  • Ngón giữa: Tam nguyện xá tội đệ tử
  • Ngón áp út: Tứ nguyện thiên hạ thái bình
  • Ngón út: Ngũ nguyện Thánh Thất an ninh
 
Dạy đi dạy lại nhiều lần, trẻ sẽ thuộc lòng.
Khi trẻ đã thuộc, hãy đưa các em đến Thánh Thất dự đàn cúng. Khi nghe người lớn đọc Ngũ Nguyện sau mỗi tiếng chuông, các em sẽ rất vui vì thấy điều mình học ở nhà được thực hành trang nghiêm nơi cửa Đạo.
 
Sau khi trẻ thuộc lòng Ngũ Nguyện, mới bắt đầu qua việc dạy học Ngũ Giới Cấm. Bảo trẻ đưa bàn tay-trái ra, rồi lần lượt cầm từng ngón tay và dạy :
 
  • Ngón cái : Nhứt Bất Sát Sanh
  • Ngón trỏ : Nhì Bất Du Đạo
  • Ngón giữa : Tam Bất Tà Dâm
  • Ngón áp út : Tứ Bất Tửu Nhục
  • Ngón út : Ngũ Bất Vọng Ngữ
 
Để trẻ dễ nhớ hơn, Quý HTĐM có thể ghép Ngũ Nguyện và Ngũ Giới Cấm thành bài ca-dao :
 
“Nhứt nguyện Đại Đạo hoằng khai, Nhì nguyện phổ độ chúng sanh, Tam nguyện xá tội đệ tử,
Tứ nguyện thiên hạ thái bình, Ngũ nguyện Thánh Thất an ninh”.
“Nhứt bất sát sanh, Nhì bất du đạo, Tam bất tà dâm, Tứ bất tửu nhục, Ngũ bất vọng ngữ.”
 
Đây là cách độ trẻ từ thuở ban sơ, gieo vào tâm hồn các em những hạt giống đạo đức và sẽ là thế hệ tiếp nối cho mai sau.
 
Trở lại việc tu thân sửa mình là việc của mỗi người phải tự làm. Chúng ta để tâm học hỏi những đạo-lý ẩn tàng trong Ngũ Nguyện để thực hành, tránh việc “nguyện suông” trong thời cúng.
 
Kinh Sám Hối dạy: “Hễ là niệm Phật tụng kinh, Rèn lòng sửa nết khá in như nguyền.” (Kinh Thiên Đạo và Thế Đạo, trang 61)
Vậy nên, bất cứ lúc nào — dù chỉ là lúc rửa tay, chăm sóc móng tay — nhìn bàn tay-phải liền nhớ đến Ngũ Nguyện, nhìn bàn tay-trái thì nhớ Ngũ Giới Cấm.
 
Thường xuyên tự mình quán xét trong sinh hoạt hằng ngày, mình có làm điều gì sai trái không?  Có phạm lời Nguyện nào không? Phạm Giới Cấm nào không? Nếu có thì tự ăn năn, sửa đổi, và quyết tâm không tái phạm.
 

Giờ đây, hai bàn tay của Quý HTĐM chính là hai người bạn đồng-hành trên đường tu học. Chúng nhắc ta nhớ những điều phải làm và những điều phải tránh. Nếu mỗi ngày chúng ta đều thực hành, thì việc tu thân sửa mình sẽ trở nên nhẹ nhàng, tự nhiên và bền bỉ.

 
Cầu xin Thầy Mẹ gia hộ cho toàn thể Quý Huynh Tỷ Đệ Muội luôn tinh tấn trên đường tu học.
 
 LS. Thượng Đậu Thanh (Nguyễn Đắc Đậu)
Họ Đạo Montréal, Canada
Chủ Nhựt ngày 28-12-2025 nhằm ngày 9 tháng 11 năm Ất Tỵ
 
 
------------------------------- Ngũ Giới Cấm --------------------------------
TÂN-LUẬT, CHƯƠNG IV, Điều thứ hai mươi mốt
Hễ nhập môn rồi phải trau giồi giữ tánh hạnh, cần giữ Ngũ Giới Cấm là:
  1. Nhứt Bất Sát Sanh, là chẳng nên sát hại sanh vật.
  2. Nhì Bất Du Đạo, là cấm trộm cướp; lấy ngang, lường gạt của người, hoặc mượn vay không trả, hoặc chứa đồ gian, hoặc lượm lấy của rơi, hoặc sanh lòng tham của quấy để ý hại cho người, mà lợi cho mình, cờ bạc gian lận.
  3. Tam Bất Tà Dâm, là cấm lấy vợ người, thả theo đàn điếm, xúi giục người làm loạn luân thường, hoặc thấy sắc dậy lòng tà, hoặc lấy lời gieo tình huê nguyệt (vợ chồng không gọi tà dâm).
  4. Tứ Bất Tửu Nhục, là cấm say mê rượu thịt, ăn uống quá độ, rối loạn tâm thần, làm cho náo động xóm làng, hoặc miệng ước rượu ngon, bụng mơ đồ mỹ vị.
  5. Ngũ Bất Vọng Ngữ, là cấm xảo trá láo xược, gạt gẫm người, khoe mình, bày lỗi người, chuyện quấy nói phải, chuyện phải thêu dệt ra quấy, nhạo báng, chê bai, nói hành kẻ khác, xúi giục người hờn giận, kiện thưa xa cách, ăn nói lỗ mãng, thô tục, chưởi rủa người, hủy báng Tôn Giáo, nói ra không giữ lời hứa.

 

Thây đến là chú ý để dạy cả nhơn sanh đặng hòa bình, chứ chẳng phải đế đặng giục thêm nghịch lẫn nhau (tr. 66)
Các con nhớ biết thương Thầy, mà hễ thương Thầy thì ắt thương Ðạo, mà hễ thương Ðạo thì thương hết chúng sanh. Các con biết Thầy là trọng thì biết trọng Ðạo, mà hễ trọng Ðạo thì cũng phải trọng cả chúng sanh. (tr. 74)
 

Các tin khác

VIDEOYouTube

CDTV 124 – ĐỜI SỐNG NGƯƠI TÍN ĐỒ CAO ĐÀI TẠI THÁNH THẤT PHÚC ĐỨC, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Bài viết mới nhấtBài viết mới nhất

Tin đọc nhiều nhấtTin đọc nhiều nhất

Lịch

Thống kê truy cập

Trực tuyến:

Tổng truy cập:16418444

Đăng nhập

x